17 juli 2021
We zijn laat opgestaan, vandaag gaan we naar Verdun. Een belangrijke plaats in de geschiedenis van WO I. Er is een museum in de citadel. Bij aankomst blijkt het gesloten tot nader orde omdat ze overstroming hebben gehad. Dat is dan niet van nu, Maas staat hoog door de vele regenval maar klotst hier niet over de kades. We kunnen er dus niet in en moeten ‘vertier’ elders zoeken.
Op zoek naar ander tijdverdrijf in Verdun blijkt nog niet mee te vallen. Het is een troosteloze binnenstad, ook bij de kathedraal is er niks te beleven. ‘Gedepriveerd’ zegt lief. Grauw en weinig inspirerend. De kathedraal is aardig. Een grauwe crypte die gerestaureerd is. Bijzonder element is een Madonna met kind zonder hoofd. Zoiets zag ik niet eerder. In de crypte zijn de kapittelen gedeeltelijk versierd met taferelen uit WO I. Dat is echt mooi gedaan en geeft de crypte een eigen karakter.

Het monument voor gevallenen in de stad is een megalomaan beeld. Een trotse strijder die overwinnaar is. Maar ten koste van wat?
We lunchen aan de Maas. Eerste twee restaurants die we proberen hebben geen plaats. Bijzonder hoor, er was geen kip te bekennen in de binnenstad en dan aan de Maas de terrassen vol. Gelukkig vinden we toch nog een plekje. Hier heeft de stad nog enige levendigheid.
Na de lunch rijden we naar het herdenkingsmuseum buiten Verdun. Hier worden de herinnering aan de slag om Verdun en de loopgravenoorlog die volgde levend gehouden. De verhaallijn toont gruwelijke beelden. Ze tonen een film van een aanval in de loopgraven. Ik krijg er kippenvel van, de beelden zijn misselijkmakend reëel. Na ca 1,5 uur ben ik boos, opstandig en verdrietig. Ik wil hier weg. De verhaallijn is met persoonlijke inkleuring en feiten, objectief gezien kan ik dat waarderen. Toch wordt ook hier de ‘verheerlijking ‘ van het heldendom of martelaarschap voor het vaderland vorm gegeven. Ik heb daar moeite mee.
We rijden daarna nog naar het Memoriam van Douamont. Begraafplaats van duizenden Franse soldaten. Het monument zelf is een gigantische ‘erectie’ waarop Pax staat. Hier wordt wat mij betreft de plank totaal mis geslagen. Het gebouw straalt geen enkel gevoel van vrede of verzoening uit ook al hebben Mitterand en Kohl hier in 1996 elkaars hand vastgehouden in wederzijdse vriendschap. Het gebouw straalt voor mij grootsheidswaanzin, megalomanie en kille afstandelijkheid uit, geen compassie met de gevallenen die daar liggen of voor hun nabestaanden.
Op de camping hebben we daarna een rustige avond.