Normaal schrijf ik op dit blog over reizen, wandelingen en fietstochten die ik samen met mijn lief, alleen of met vrienden/vriendinnen maak. Deze keer deel ik graag met jullie de gebeurtenissen die in een week tijd vanaf 16 december hebben plaats gevonden, een achtbaan.

Op 16 december kregen wij het verheugende bericht dat we opa en oma zijn geworden van een kleinzoon. Een nieuwe wereldburger. Hoe bijzonder om mee te maken, heel vreugdevol. Tegelijkertijd kregen we een telefoontje van het verpleegtehuis dat het niet goed met mijn 90 jarige vader ging. Hij had veel pijn en de verpleging was begonnen met het toedienen van morfine. De verpleging gaf aan dat ze geen contact meer kregen met mijn vader. Dus dat als we nog op bezoek wilden komen nu waarschijnlijk een goed moment was. Daarop zijn lief en ik in de auto gesprongen en naar Emmeloord gereden. Daar bleek pa wakker te zijn en hoewel moeilijk verstaanbaar wenste hij ons op meerdere punten succes. Hij vond het leuk dat we grootouders zijn geworden. Hij greep mijn hand vast en zei: “Ga met Gods zegen”. Dat heb ik hem ook gewenst, hem verteld dat hij mocht loslaten, dat het goed was. Op 17 december zijn we ’s avonds nog een keer geweest maar toen was mijn vader diep in slaap en niet meer aanspreekbaar.

Op 18 december werd mijn lief 70. Het mooiste verjaardagscadeau was het bezoek aan kleinzoon en zijn ouders. Ontroerend om liefszoon een trotse papa te zien zijn, en liefsschoondochter nog wat moe maar ook overduidelijk overdonderend verliefd op haar eigen kind. Zo mooi om te zien. De andere liefszoon komt ’s avonds een hapje eten en verrast zijn vader met een cadeau van zichzelf en van liefs zijn voormalig echtgenote. Dat laatste was in het bijzonder een fijn gebaar.

19 december werden we ’s ochtends vroeg opgeschrikt met het bericht dat mijn vader was overleden. We togen met z’n allen naar Emmeloord en daarna naar Vollenhove om de begrafenis voor te bereiden. Mijn zusje en ik waren aanwezig bij de wassing en het in de kist leggen van onze vader. Hij was een breekbare oude man geworden. Vroeger was hij een grote man, sterk en onverzettelijk. Om hem nu in zijn kist te zien, de strijd gestreden… het was goed maar ook verdrietig.

20 december maakten we opnieuw de reis naar Vollenhove om als de broers en zussen de afspraken rondom de begrafenis af te ronden, contacten met de begrafenisonderneming, welke teksten op de kaart, wat in de herdenkingsdienst als bijbeltekst, de liederen, wie uit te nodigen in coronatijd etc. Op de terugweg naar huis krijgen lief en ik een dubbele klapband op de A6. Ik zit te lezen als ik merk dat de auto ineens via de vluchtstrook de berm inschiet.. ik zie een sloot op mij afkomen, lief stuurt bij maar zodra de linkerwielen asfalt raken schieten we haaks de snelweg over en schieten we vervolgens met de neus tegen de rijrichting de linkerberm in waar we wonderwel tot stilstand komen. Ik snel de auto uit en maan Joep hetzelfde te doen. 112 bellen en zorgen dat we hier weg worden gesleept. De auto heeft door twee klapbanden stevige schade aan de onderkant en wielkas. Als we staan te wachten op de politie sta ik als een gek te shaken en krijg een korte huilbui. Bovenop de emoties die deze dag toch al rijk was is dit allemaal wat veel om te te verwerken. Pfoe! dit had heel anders af kunnen lopen! Nederland is dan overigens een fijn en goed geregeld land, binnen een kwartier staat er politie die het verkeer regelt en na een half uur staat de sleepwagen bij onze auto. Zo’n anderhalf uur na ons ongeluk zijn we met een vervangende auto op weg naar huis, alsof er niets gebeurd is….. maar het dreunt stevig na in ons hoofd. We slapen niet echt goed die nacht.

De volgende dag moeten we de leenauto weer inleveren en krijgen we een andere huurauto voor vijf dagen. Ons lieve busje moet leeggeruimd. Hij staat er maar treurig bij. Nu is het in handen van de verzekeringsmaatschappij. Omdat we in februari onze camper geleverd gaan krijgen heeft het niet veel zin een andere auto te kopen. We regelen via de ANWB dat we een auto voor zes weken kunnen huren als de huurtermijn van de verzekering afgelopen is. Wat een gedoe allemaal. Intussen zijn we ook bezig met een ander huis aan het zoeken. Ik zie een fraaie jaren dertig woning en maak een afspraak voor een bezichtiging op de 23ste. ’s Avonds is de laatste Raad van Toezichtvergadering van de bibliotheek waarin besloten wordt tot de oprichting van de stichting waarin bibliotheek Kennemerwaard en Artiance, centrum voor de kunsten gaan fuseren. Een belangrijke vergadering met een belangrijk besluit.

Op de 23ste bezichtigen we het huis en we zijn verliefd. We leggen contact met een bevriende makelaar om te bespreken wat een goede strategie is. We brengen een bod uit. Binnen een half uur belt de verkoopmakelaar terug dat er nog een bod ligt en of ons bod ons finale bod is. Hij meldt dat we tot morgen 5 uur ’s middags hebben om met een eindbod te komen. We overleggen weer met onze makelaar en doen die middag nog een finaal bod. De 24ste wordt mijn vader begraven, dan hebben wij ons hoofd niet staan naar het doen van een bod. We reizen ’s avonds nog af naar Zwolle, logeren bij mijn jongste broer en zijn partner. Dan zijn we donderdag op tijd voor de begrafenis.

Op de 24ste wordt mijn vader begrafenis. Het is een vreemde plechtigheid met een beperkt aantal mensen in verband met corona. Er zijn rond de dertig mensen in de kerk, we mogen zelf niet zingen, er is een koortje. De dominee houdt een overdenking op basis van de door ons uitgekozen bijbeltekst. Ik spreek de herinneringstekst aan mijn vader uit die we als kinderen hebben opgesteld. Het grijpt me toch meer aan dan ik had gedacht. Het is definitief, wat er stuk is gegaan door het gedrag van mijn vader kan nooit meer verder geheeld worden. De tijd moet haar werk gaan doen. Na afloop van de plechtigheid begeleiden we als gezin mijn vader naar zijn laatste rustplaats. Geen overige familie mee naar het kerkhof, geen herinneringen ophalen met een lach en een traan met neven, nichten, oude kennissen en buren. Het is kaal. We sluiten als gezin af met koffie en broodjes in pa’s laatste huis, de plek waar hij had willen sterven en wat hem niet gegund was.

Als Joep en ik net thuis zijn gaat de telefoon. De verkopende makelaar. Dat hij graag een lichtpuntje wil brengen op deze donkere dag. Lief en ik worden de eigenaars van het huis waar we verliefd op zijn geworden. Wat een mooi eind van een bizarre week!

Hieronder de tekst die ik heb uitgesproken ter herdenking van mijn vader.

IN MEMORIAM WILLEM WINTERS 27 december 1929 – 19 december 2020

Een oude boom is gevallen

Afgelopen zaterdag 19 december overleed onze vader Willem Winters. Bijna 91, dat hij dat niet gehaald heeft zal hem misschien nog wel hebben gespeten. Hij was een weerbarstig man, sommige mensen noemden hem bijzonder of authentiek. Dat laatste was hij zeker. Hij was altijd zichzelf. Hij reageerde op de dingen die hem in het leven overkwamen vanuit zijn eigen rotsvaste principes en overtuigingen. Zo vond hij dat iedereen gelijk was en dat ook iedereen gelijk behandeld moest worden. Hij was wars van hiërarchie, hij had niets op met bazen. Hij kon met weerzin vertellen over hoe bij de ontginningswerken in de polder 3 bazen met de handen in de zakken stonden te kijken naar twee arbeiders die het zware werk verrichtten. Daar kon hij zich mateloos over op winden.

Zoals gezegd had hij niets op met rangen en standen. Hij had daarentegen respect voor mensen die een vak beoefenden, die met hun handen iets kunnen maken, die een ambacht uitoefenen.  Zo kocht hij groente bij de groenteboer, vlees bij de slager en bloemen bij de bloemist. Pa leefde sober, hij had niet veel behoefte aan zaken als vakanties of uit eten gaan. Maar wat hij kocht moest van goede kwaliteit zijn. Hij had grote waardering voor mensen met een ‘echt’ beroep, voor mensen die hun vak verstaan en er eer mee in leggen iets goeds af te leveren. Verpleegsters, wijkverpleegsters en alphahulpen konden over het algemeen rekenen op zijn sympathie. De waardering die pa had voor de verpleging delen wij. We willen dan ook hierbij onze dankbaarheid uitspreken voor de liefdevolle zorgen door thuis- en buurtzorg en voor huisarts Baaten uit  Vollenhove, en voor de verzorgers in de Talmahof. Ook willen we de buren bedanken voor de hulp die zij hem de afgelopen jaren hebben geboden.  Die gezamenlijke hulp heeft gemaakt dat onze vader zolang zelfstandig heeft kunnen wonen.

Pa was een natuurmens. Opgegroeid op een keuterboerderij en zijn gehele werkzame leven buiten gewerkt. Als 16 jarige jongen bond hij een schop aan zijn fiets en ging zo op zoek naar werk om een eigen bestaan op te bouwen. Het zware werk in de polder, eerst voor de Rijksdienst IJsselmeerpolders, daarna De Domeinen en ten slotte voor Staatsbosbeheer heeft hem mede gevormd. Zijn beroep voerman was een ambachtsvak. Bomen uit het bos slepen met het paard was niet iedereen gegeven. Pa was er goed in, hij kon met de meeste paarden lezen en schrijven. Hij maakte lange dagen, ging ’s ochtends voor dag en dauw naar zijn werk en kwam dan laat in de middag moe terug. Wij herinneren ons allemaal dat hij dan door de keuken naar de kamer liep, in zijn stoel ging zitten en de krant ging lezen. Eén van ons moest hem dan een kopje thee met een plakje cake nabrengen. De kracht die hij toen op had gebouwd heeft hij heel zijn leven met zich meegenomen. Pa was beresterk en tot op het laatste bereid om de vingerkootjes in je handen tot gruis te drukken in een wedstrijdje wie het sterkste was.

Het buiten zijn was voor hem van levensbelang. Hij wist veel over de natuur en vroeger hadden wij  talloze nestkasten om het huis en ’s winters een voederhuisje waarin van allerlei vogels zich tegoed deden aan pindaslingers, vetbollen en vogelzaad. Hij kende de vogels allemaal bij naam. Als hij bij je in de auto zat wist hij precies waar de reeënwissels waren en hij waarschuwde dan dat je niet te hard moest rijden. Ze konden zomaar oversteken.

Toen hij bijna twee maanden niet naar buiten kon omdat de scootmobiel nog niet geleverd was en hij niet meer mocht fietsen van ons omdat hij steeds viel voelde hij zich als een gekooide tijger. Toen het ding er dan eindelijk was en wij zeiden dat hij er nog niet mee mocht rijden in verband met de nog ontbrekende verzekeringspapieren liet hij zich niet tegenhouden. Zijn zelfbeschikkingsrecht kwam in het gedrang, hij kon toch prima met zo’n karretje overweg en nu moest hij de wijde wereld in. Op de terugweg van zijn bezoek aan neef Johan belandde hij ongelukkiger wijze van de weg en uiteindelijk in de sloot. Hij liet zich niet op zijn gedrag aanspreken als hij dacht dat hij in zijn recht stond.

Pa had een gelukkig huwelijk met onze moeder. Hij was er trots op dat ze zolang getrouwd waren geweest. Ze waren een goed paar. Hij heeft toen zij ziek werd naar eer en geweten binnen zijn mogelijkheden zo goed mogelijk voor haar gezorgd. Toen het uiteindelijk voor hem te zwaar werd ervoer hij het als een groot persoonlijk falen dat ze opgenomen moest worden in de Talmahof. Daar bezocht hij haar elke dag. Met zijn meer dan 70 jaar fietste hij elke dag met in het begin een gewone fiets, later met de elektrische fiets 17 kilometer heen en 17 kilometer terug naar Emmeloord.  Het was heel fijn dat ze de laatste maanden van haar leven in de Clarenberg heeft gewoond, daarmee woonde ze bij pa om de hoek en ging hij vaak meerdere keren op een dag bij haar langs.

Pa was trots op zijn kinderen. Zijn kleinzoon William en diens vriendin Cheyenne hadden een speciaal plekje in zijn hart. Wij kregen de informatie over hoe trots op ons hij was meestal van een neef of nicht, die bij hem op bezoek was geweest. Zelden van hemzelf. Wel stopte hij ons graag eens wat toe, als we bij hem waren. Dan kreeg je nogal eens potjes met zelf ingemaakte stoofperen mee. Hij legde er echt eer mee in om zelf te koken. Dat we nadat hij meerdere keren het eten zodanig had aan laten branden dat er brandgevaar was het gasfornuis moesten afsluiten had een grote emotionele impact voor hem en voor ons.

We zijn blij dat het contact tussen hem en ons uiteindelijk weer hersteld is voordat hij kwam te overlijden. Wij herdenken de man om wie hij was, weerbarstig en standvastig in zijn opvattingen. Een vader van de ouderwetse soort die aan zijn vaderschapsgevoel maar moeilijk uiting kon geven. Een vader wiens genen wij voor de helft in ons dragen, de boom waaraan wij de loten vormen. Die oude boom is nu gevallen. Wij dragen zijn nalatenschap in ons mee.